Μέσα σε μία εβδομάδα δύο εταιρείες-γίγαντες στο χώρο της βιοτεχνολογίας γνωστοποίησαν τις προθέσεις τους να αποσυρθούν από τη γενετικώς τροποποιημένη αγορά τροφίμων στην Ευρώπη. Στην πιο πρόσφατη περίπτωση, η Monsanto ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να πουλήσει έναν ανθεκτικό στα έντομα αραβόσιτο στη Γαλλία. Της ανακοίνωσης της Monsanto είχε προηγηθεί η εταιρεία BASF της Γερμανίας, η οποία δήλωσε ότι θα αναστείλει την ανάπτυξη των γενετικώς τροποποιημένων καλλιεργειών στην Ευρώπη και ότι μεταφέρει τις εγκαταστάσεις του επιστημονικού της βραχίονα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κίνηση της BASF είναι ένα ιδιαίτερο πλήγμα για την Ευρώπη, δήλωσε ο διευθυντής του γεωργικού τμήματος στην Ευρωπαϊκή Ενωση Βιομηχανιών Βιοτεχνολογίας, EuropaBio. «Η απόφαση της BASF δεν είναι καλή για την Ευρώπη γιατί πιστεύω ότι είναι η αντίδραση μιας πολύ σημαντικής ευρωπαϊκής εταιρείας σε ένα ασφυκτικό πολιτικό και ρυθμιστικό περιβάλλον», επισήμανε στο EurActiv. «Eρευνα, θέσεις εργασίας, χρήματα θα πάνε εκεί όπου είναι ευπρόσδεκτα. Σε αυτήν την περίπτωση θα είναι κάπου αλλού. Είναι μια άσχημη μέρα για την Ευρώπη». Η Monsanto είπε ότι δεν θα επαναλάβει τις πωλήσεις του MON810, ενός αραβόσιτου γενετικώς τροποποιημένου για τη βελτίωση της αντοχής του στα παράσιτα, παρά την απόφαση του γαλλικού δικαστηρίου το Νοέμβριο που ανέτρεψε μια κυβερνητική αναγόρευση του 2008 σχετικά με την πώληση του ΜΟΝ810. «Η Monsanto θεωρεί ότι δεν υφίστανται ευνοϊκές συνθήκες για την πώληση του MON810 στη Γαλλία το 2012 και αργότερα», ανέφερε σε δήλωση η εταιρεία St. Louis, που έχει ως βάση το Μισούρι.

Η απόφαση της BASF να μεταφέρει τις επιστημονικές εγκαταστάσεις από τη Γερμανία στο Ράλεϊ της βόρειας Καρολίνας ήταν μια αναγνώριση του γεγονότος ότι τα γενετικά τροποποιημένα φυτά δεν είναι δημοφιλή στην Ευρωπαϊκή Ενωση. «Είμαστε πεπεισμένοι ότι η βιοτεχνολογία φυτών είναι μια τεχνολογία- 'κλειδί' για τον 21ο αιώνα», δήλωσε στις 16 Ιανουαρίου ο Στέφαν Μαρκινόβσκι μέλος του διοικητικού συμβουλίου της BASF που είναι επιφορτισμένος με τη βιοτεχνολογία των φυτών. «Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει μια έλλειψη αποδοχής για την τεχνολογία αυτή σε πολλά μέρη της Ευρώπης - από την πλειονότητα των καταναλωτών, αγροτών και πολιτικών. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει επιχειρηματικός λόγος να συνεχίσουν να επενδύουν σε προϊόντα αποκλειστικά για την καλλιέργεια σε αυτήν την αγορά».

Αν και ευρέως αποδεκτές από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, γενετικώς τροποποιημένες καλλιέργειες έχουν από καιρό γίνει ένα ζωτικής σημασίας θέμα εντός της Ευρώπης. Οι δημοσκοπήσεις που πραγματοποιούνται από το Ευρωβαρόμετρο και άλλους οργανισμούς δημοσκοπήσεων δείχνουν ένα υψηλό επίπεδο δυσπιστίας στις γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Τροποποιημένες καλλιέργειες

Περιβαλλοντικές και καταναλωτικές ομάδες έχουν πιεστεί για περιορισμούς στις εισαγωγές γενετικά τροποποιημένων σπόρων και φυτών. Ο Αντριαν Μπεμπ, αγωνιστής των τροφίμων στην οργάνωση Φίλοι της Γης Ευρώπης, χαιρέτισε την απόφαση της BASF. «Αυτό είναι άλλο ένα καρφί στο φέρετρο των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων στην Ευρώπη», δήλωσε. «Κανείς δεν θέλει να τα φάει και λίγοι αγρότες θέλουν να τα καλλιεργούν. Αυτή είναι μια καλή ημέρα για τους καταναλωτές και τους αγρότες και ανοίγει την πόρτα για την Ευρωπαϊκή Ενωση να στρέψει την Ευρώπη σε πιο πράσινη και πιο αποδεκτή από το κοινό γεωργία».

Το Νοέμβριο, οι Πράσινοι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επανεξετάσει τους δεσμούς εμπορίου της με τα έθνη της Λατινικής Αμερικής που μεγαλώνουν ένα μεγάλο μέρος των πρωτεϊνούχων φυτών που χρησιμοποιούνται στη διατροφή των ζώων στην Ευρώπη, υποστηρίζοντας ότι πολλές από τις εισαγωγές παράγονται μέσα από γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες και παίρνοντας έτσι το δρόμο τους στην τροφική αλυσίδα.

Πάγωμα νέων εγκρίσεων

Υποχώρηση της BASF και στην Ασία

Σε σχετική ανακοίνωσή της η Greenpeace, η οποία είχε συγκεντρώσει περισσότερες από 1.000.000 υπογραφές για πάγωμα των νέων εγκρίσεων μεταλλαγμένων, αναφέρει ότι «η BASF έμπρακτα πλέον παραδέχεται ότι οι Ευρωπαίοι καταναλωτές, αγρότες και πολιτικοί απορρίπτουν τα μεταλλαγμένα. Οι Ευρωπαίοι όμως δεν είναι μόνοι τους σε αυτόν τον αγώνα. Η υποχώρηση της BASF στην Ευρώπη έρχεται ύστερα από μια σειρά από ήττες για τον ευρύτερο κλάδο της βιοτεχνολογίας και σε χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία, οι Φιλιππίνες, η Ταϊλάνδη και αλλού».

Το 2011, η Ινδία απέρριψε την έγκριση της μεταλλαγμένης μελιτζάνας, του μόνου μεταλλαγμένου τροφίμου, για το οποίο ζητήθηκε έγκριση, ενώ το Σεπτέμβριο του 2011 η Κίνα ανέστειλε την εμπορευματοποίηση του μεταλλαγμένου ρυζιού. Οι Φιλιππίνες και η Ταϊλάνδη έχουν επίσης απορρίψει το μεταλλαγμένο ρύζι. Υπενθυμίζεται ότι πέρσι, οι ευρωβουλευτές ψήφισαν με συντριπτική πλειοψηφία υπέρ των σχεδίων να αφήσουν τις εθνικές κυβερνήσεις να επιλέξουν αν θα απαγορεύσουν την καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένων φυτών στο έδαφός τους εν μέσω αντίστασης από ορισμένες χώρες -συμπεριλαμβανομένων της Τσεχικής Δημοκρατίας και της Ισπανίας- στους πανευρωπαϊκούς περιορισμούς.